براساس یک نظرسنجی جهانی، بیش از 85 درصد از مردم نگران تأثیر اطلاعات نادرست آنلاین هستند. 87 درصد از مردم نیز معتقدند که درحالحاضر این اطلاعات نادرست به سیاست کشورشان آسیب میرساند. ازاینرو، سازمان ملل برنامهای برای مقابله با این پدیده معرفی کرده است.
«آدری آزولای»، مدیرکل نهاد فرهنگی سازمان ملل، یونسکو، به خبرنگاران گفته است که اطلاعات و سخنان نادرست و نفرتپراکنی آنلاین که توسط پلتفرمهای رسانههای اجتماعی تسریع و تقویت میشوند، خطرات عمدهای برای انسجام اجتماعی، صلح و ثبات بههمراه دارند. آزولای میگوید: «برای حفاظت از دسترسی به اطلاعات و درعینحال آزادی بیان و حقوق بشر نیاز فوری به مقررات است». در این راستا، یونسکو «طرحی برای سازماندهی» به دولتها، تنظیمکنندهها و پلتفرمها ارائه کرده است.
نگرانی مردم از اطلاعات نادرست آنلاین
شرکت تحقیقاتی Ipsos به سفارش یونسکو در 16 کشوری که قرار است در سال آینده در آنها انتخابات ملی برگزار شود، با مجموع 2.5 میلیارد رأیدهنده، نظرسنجی برگزار کرده است و نتایج نشان داده که نیاز مردم به مقررات مؤثر بسیار مبرم است.
براساس نظرسنجی Ipsos که در آن 8000 نفر از کشورهایی مثل اتریش، کرواسی، ایالاتمتحده، الجزایر، مکزیک، غنا و هند شرکت کردهاند، 56 درصد از کاربران اینترنت اخبار خود را عمدتاً از رسانههای اجتماعی دریافت میکنند. سهم این آمار برای تلویزیون 44 درصد و سایتهای رسانهای 29 درصد است.
با آنکه مردم اعتماد کمتری به رسانههای اجتماعی دارند اما تقریباً این رسانهها منبع اصلی اخبار در هر کشوری هستند. مردم 66 درصد به تلویزیون، 63 درصد به رادیو و 57 درصد به وبسایتها و برنامههای رسانهای اعتماد نشان میدهند، ولی 50 درصد از مردم به رسانههای اجتماعی اعتماد دارند.
در تمام 16 کشور، 68 درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که در رسانههای اجتماعی اخبار جعلی بیشتر از برنامههای پیامرسان (38 درصد) گسترش یافته است. این باور در همه کشورها، گروههای سنی، پیشینههای اجتماعی و ترجیحات سیاسی بسیار رایج است.
اطلاعات نادرست عمدتاً بهعنوان یک تهدید ملموس تلقی میشود و 85 درصد گفتهاند که نگران تأثیر آن هستند. 87 درصد نیز گفتهاند که اطلاعات نادرست قبلاً تأثیر زیادی بر زندگی سیاسی-ملی آنها داشته است و در انتخابات 2024 نیز نقش خواهد داشت. هوشیاری بهویژه در طول مبارزات انتخاباتی مهم تلقی میشود. از میان شرکتکنندگان در نظرسنجی، 89 درصد خواستار مداخله دولت و اقدامات نظارتی بودند و 91 درصد انتظار داشتند که پلتفرمهای رسانههای اجتماعی هنگامی که پای دموکراسی بهطور مستقیم در میان است، هوشیارتر باشند.
یونسکو در جواب این نگرانی مردم، طرحی منتشر کرده که براساس هفت اصل کلیدی تنظیم شده است. این طرح طی یک فرایند مشورتی که یونسکو آن را در سیستم سازمان ملل «بیسابقه» توصیف میکند، بهوجود آمده است.
با توجه به طرح یونسکو، پلتفرمها باید محتوا را بهطور مؤثر و با مقیاس همه مناطق و در همه زبانها تعدیل کنند و الگوریتم این پلفترمها باید در ارائه اطلاعات شفاف و قابل اعتماد بهگونهای تنظیم شوند که بیشترین تعامل با اطلاعات درست بهوجود بیاید.
